Arkimeet Home
ArkiteraArkimeet, Arkitera Mimarlık Merkezi'nin bir etkinliğidir.
Rem Koolhaas
Konferans: 17 Mayıs 2005 19:00 - Harbiye Askeri Müze ve Kültür Sitesi


Rem Koolhaas 1944'te Rotterdam'da doğdu. 8 yaşındayken bir sinema okulunun yöneticisi ve tiyatro eleştirmeni olan babasının Endonezya hükümeti tarafından davet edilmesi üzerine, 4 senesini bu egzotik ülkede geçirdi. Sonraki yazılarında etkisi görüleceği gibi kariyerine ilk olarak Haagse Post gazetesinde gazeteci olarak başladı. Sonrasında ise Hollanda'da ve Hollywood'da senaryo yazarlığı yaptı. 1968'de Architectural Association'da mimarlık eğitimine başlayan Koolhaas, 1972'de Harkness bursu ile Amerika'ya gitti. Bir sene Cornell Üniversitesi'nde O.M.Ungers ile çalıştı. Bu yıllarda, kendisi tarafından 'New York için retroaktif bir manifesto' olarak nitelendirilen Delirious New York'u yazdı. Eleştirmenler tarafından coşkuyla karşılanan bu kitap modern mimarlık tarihinin klasikleri arasında yerini aldı. Böylece Koolhaas, mimar olarak daha hiçbir bina inşa etmeden büyük bir üne kavuşmuştu.

OMA ise 1975'te Rem Koolhaas, Madelon Vriesendorp, Elia ve Zoe Zenghelis tarafından Londra'da kuruldu. Ofisin temel anlayışı, bugünün toplumuna hitap etmek ve bugünün binalarını tasarlamak olarak belirlendi. 1978'te Den Haag Parlementosu Ek binası için açılan yarışmayı kazanan ekip, sonrasında da Amsterdam'da IJ-Plein adında bir toplu konut planlamasını gerçekleştirdi.

Koolhaas'ın Avrupa'da eleştirmenler tarafından övgüyle karşılanan projeleri şunlardır: Dutch House, La Villa dall'Lava, Netherlands Dance Theatre'ın yanısıra Lille şehri için kentsel ölçekte gerçekleştirdiği Euralille projesi. Chicago'daki Illinois Teknik Üniversitesi Kampüs Merkezi için açılan yarışmada birinci seçilen OMA tasarımı aynı zamanda bir ilki gerçekleştiriyordu. Kampüste yer alan 50 binanın 20'si Mies van der Rohe tarafından tasarlanmıştı ve ilk defa Mies binalarından birine bir ek yapılıyordu, bu da OMA'nın kazanan projesiydi.

Koolhaas'ın güncel projeleri arasında Berlin'deki Hollanda Konsolosluğu, Seattle Kütüphanesi, CCTV ve Souterrain metro istasyonu yeralmaktadır. 500,000m² alana sahip olan CCTV binası, Çin Devlet Televizyonu için tasarlanmıştır ve Koolhaas'ın buradaki amacı 'inanılmaz güzel bir bina' yapmaktır. Sarmal şeklinde, şaşırtıcı bir dönüşe sahip bina, aynı zamanda bir mühendislik harikasıdır. Bu bina, genelde iki boyutlu yaratılan gökdelen algısına 3. boyutu eklemiştir.

Seattle Kütüphanesi Projesi de gene bir algısal kalıbı kırar. Kategorize edilmiş kitap grupları yerine , kitaplar yaklaşık 800 m uzunluğunda bir spiral etrafına dizilmiştir. Bu spiral aracılığıyla rampadan yukarı çıkarken her konuda kitabın önünden geçmeniz sağlanmıştır.

Rem Koolhaas'a gore mimarlık ve gazetecilik birbirine çok benzemektedir. İkisinde de çok kısa sürede hakkında fazla birşey bilmediğiniz konuları kavramanız gerekmektedir. Koolhaas çoğu zaman bir binanın, inşa sürecinin çok uzun olması sebebiyle, hayatın kültürel alanlardaki değişimlerinin gerisinde kaldığını düşünmektedir. Bu nedenle AMO ile yaptığı mimarlık dışı çalışmalar ve yazıları onu bu yavaş tempoda diri tutan şeylerdir. Mimarların birçoğu işbirliğine yanaşmayan bugünün dünyasına kendi düzen anlayışlarını empoze etmek isterken, Koolhaas kaosu gözlemler, ölçer ve ona hayranlık duyar.

Rem Koolhaas bugünün kentleri ve mimarlar arasında bir paradoks olduğunu düşünür. Ona göre mimarlar hiçbir zaman kentin gerçek yazarları olamamıştır. Olabildikleri durumlar ise radikal otoriter durumlardır. Bu ise muhteşem bir paradoks ya da başka bir deyişle mimari bir trajedyadır çünkü gelişmiş güdüler ütopyalarla ilişkilidir, ütopyalar ise iktidarın elindedir.

Bugün kendine özgün yazıları ve binalarıyla adından en çok söz edilen mimarların başında gelen Koolhaas, aralarında Prameium Imperiale ve Pritzker gibi prestijli ödüller olmak üzere birçok ödül almıştır. Entelektüel ve mimari birikimini şimdiye kadar birçok sergi aracılığıyla paylaşmış olan Rem Koolhaas'ın en önemli sergileri şunlardır:

1978 The Sparkling Metropolis - Guggenheim Museum, New York 1994-95 Rem Koolhaas and the Place of Public Architecture - Museum of Modern Art, New York; Wexner Museum, Columbus, Ohio; Tokyo 2004 START/CONTENT sergisi Rotterdam

OMA'nın önemli projeleri:
  • Prada Tower, San Francisco 2004
  • CCTV , Pekin
  • Seattle Halk Kütüphanesi, Seattle 2004
  • IIT Kampüs Merkezi, Chicago 2004
  • Hollanda Konsolosluğu, Berlin 2003
  • 2nd Stage Theatre, New York 1999
  • Educatorium, Utrecht 1997
  • EuraLille Master Plan, Lille 1994
  • Dutch House, Hollanda 1993
  • Kunsthal, Rotterdam 1992
  • Byzantium, Amsterdam 1991
  • Nexus Housing, Fukuoka 1991
  • Hollanda Dans Tiyatrosu, Den Haag 1987
Önemli yayınları:

Content 2004
Önceki kitaplarında olduğu gibi, Content de mimarlık dünyasının en çok konuşulan ofislerinden birisinin üretim sürecine ve mutfağına ışık tutuyor. Bir kitap içeriğine sahip olmasına rağmen, grafik tasarım ve format olarak bir dergi havası taşımaktadır.

İçerik açısından da, Content özellikle 11 Eylül sonrası jeo-politik değişimleri yansıtır. Kitapta Koolhaas'ın giderek daha çok müdahil olduğu politika, tarih, teknoloji ve sosyoloji konularının mimarlıkla kesişimleri görülebilir.

The Harvard Design School Guide to Shopping, 2002
19. yy'ın şık pasajlarından, iklimlendirilmiş alışveriş merkezlerine, kitap tüketim alanları etrafında kendi kendini vareden ekolojiye ve yaşam şekillerine dikkat çekiyor. Kitaba projeleriyle veya yazılarıyla çok sayıda tasarımcı, akademisyen ve araştırmacı katkıda bulunmuş.

Mutations, 2001 Kitaba katkıda bulunanlar bugünün kentinde alışveriş merkezleri ve jenerik mekanların kamusal alanları tükettiğini ve çok daha kontrollü bir kentsel gelişmeye neden olduğunu düşünmektedirler. Mutations kitabı bu yeni melezleşmiş kentsel mekanların bir atlası gibi düşünülebilir.

S, M, L, XL 1997
S,M,L,XL OMA'nın 20 yıllık mimari ve entellektüel üretiminin adeta dökümü. Sadece OMA projelerinin değil mimarlık dünyasının da bugünkü hallerini, sıradışı bir grafik tasarımla ortaya koyan bir yapıt. Rem Koolhaas ile grafik tasarımcısı Bruce Mau arasındaki işbirliği mimari tasarımları eskizler, fotoğraflar, günlük parçaları, seyahat yazıları, masallar ile harmanlıyor.

Delirious New York, 1978-1997
Koolhaas mimarlık ve çağdaş kültür arasındaki dinamik ilişkiyi New York şehir tarihi çerçevesinde yorumluyor. 1978 senesinde gözlemlenen ve New York tarihine damga vuran gelişmeler Manhattan Grid Planı'nın uygulanması, Coney Island ve gökdelenlerin gelişmesi olarak sayılabilir.